ปัญหาการตัดไม้ทำลายป่า ไม่เพียงนำมาซึ่งความเสียหายและสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติอันสมบูรณ์ หากแต่ยังเป็นการรุกล้ำทำลายถิ่นอาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด ขณะเดียวกัน การล่าสัตว์ป่าผิดกฎหมายของมนุษย์บางกลุ่ม ก็ยิ่งตอกย้ำการลดปริมาณของสัตว์ป่าลงทุกที...ทุกที
ทั้งการบุกรุก และการ "ล่า" ต่างก็ทำให้ชีวิตของสัตว์ป่าไทย ต้องเผชิญกับฝันร้าย สัตว์ป่าบางชนิดลดจำนวนลงจนน่าใจหาย จนต้องประกาศเป็น "สัตว์ป่าสงวน" บางชนิดถูกจับมาเพื่อการค้า แล้วกลายร่างเป็นสัตว์ในกรงเลี้ยง ขณะที่บางชนิดต้องจบชีวิต และสูญสิ้นเผ่าพันธุ์อย่างน่าหดหู่ จึงเป็นที่มาของการกำหนดให้มี "วันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ"
ประวัติความเป็นมา วันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ
วันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ ตรงกับวันที่ 26 ธันวาคม ของทุกปี โดย วันสัตว์ป่าแห่งชาติ ถูกกำหนดขึ้นครั้งแรกในรัฐบาลของ จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ในปี พ.ศ.2503 เนื่องจากในช่วงนั้นสัตว์ป่าถูกล่าเป็นจำนวนมากจนลดจำนวนลดอย่างรวดเร็ว และกฎหมายที่เกี่ยวกับการคุ้มครองสัตว์ป่าในขณะนั้น มีเพียงพระราชบัญญัติรักษาช้างป่า ร.ศ.1199(พ.ศ.2443) เท่านั้น ยังไม่มีการคุ้มครองสัตว์ป่าอื่น ๆ รัฐบาลในสมัยที่มี จอมพลสฤษดิ์ ธนรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี จึงได้ตรากฎหมายว่าด้วยการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าขึ้น คือ พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2503 โดยมีสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชนนี ทรงลงนามในพระปรมาภิไธยเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ.2503
ต่อมาในปี พ.ศ.2535 ได้มีการปรับปรุงพระราชบัญญัติว่าสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2503 ใหม่ เนื่องจากมาตรการต่าง ๆ ที่มีอยู่ในกฎหมายดังกล่าวไม่สามารถทำให้การสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และมีความจำเป็นจะต้องเร่งรัดการขยายพันธุ์สัตว์ป่าและให้การสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าควบคู่กันไป ประกอบกับได้มีการตกลงระหว่างประเทศในการที่จะร่วมมือกันเพื่อสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าของท้องถิ่น หรืออนุสัญญาไซเตส (CITES) จึงมีการปรับปรุงให้มาตรการในการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าเป็นไปอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับความตกลงระหว่างประเทศ
สำหรับการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่า ได้มีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ที่ทรงมีความห่วงใยต่อทรัพยากรป่าไม้ พระองค์ทรงให้คำแนะนำและแนวทางในการปฏิบัติงานด้านการอนุรักษ์เสมอมา โดยได้เปิดโอกาสให้เอกชนสามารถเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าบางประเภทได้ เนื่องจากการเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าอาจเป็นอีกทางหนึ่งที่จะช่วยให้สัตว์ป่าคงอยู่คู่กับโลกต่อไป
กิจกรรม วันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ
การจัดงานใน วันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ 26 ธันวาคม ของทุกปี หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะจัดกิจกรรมเพื่อกระตุ้นให้ประชาชนเกิดจิตสำนึกรักและหวงแหน ช่วยกันปกป้องทรัพยากรป่าไม้ และสัตว์ป่าให้คงอยู่ตลอดไป รวมทั้งตระหนักถึงความสูญเสียสัตว์ป่าที่ถูกล่า โดยงาน วันสัตว์ป่าแห่งชาติ จะถูกจัดผ่านกิจกรรมต่าง ๆ อาทิ
- การจัดนิทรรศการ บรรยาย จัดทำเอกสาร แผ่นพับ แผ่นภาพ
- ประกวดคำขวัญ ประกวดภาพถ่าย
- จัดประชุม สัมมนา
- ส่วนกลาง ดำเนินการโดยสำนักสารนิเทศร่วมกับสำนักอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้
- ส่วนภูมิภาค ดำเนินการโดยสำนักงานป่าไม้ทุกเขต
