ฉีเหมินตุ้นเจี่ยคืออะไร ทำไมเรียกว่าศาสตร์แห่งกลยุทธ์
ฉีเหมินตุ้นเจี่ย (奇门遁甲) เป็นหนึ่งในสามศาสตร์ชั้นสูงของจีน (三式) คู่กับไท่อี้และต้าลิ่วเหริน ตำนานเล่าว่าใช้วางแผนการรบมาตั้งแต่สมัยโบราณ จูกัดเหลียงและหลิวป๋อเวินถูกยกย่องว่าเชี่ยวชาญศาสตร์นี้ ชื่อแปลว่า "ประตูพิเศษซ่อนก้านเจี่ย" เพราะก้าน 甲 (ผู้นำ) ถูกซ่อนไว้ใต้ก้านอื่นทั้งหก
องค์ประกอบของผัง
ผังมี 9 วังตามผังลั่วซู แต่ละวังซ้อน 4 ชั้น คือ ก้านดิน (地盘) ที่วางตามเลขผัง ก้านฟ้าและดาว 9 ดวง (天盘 九星) ที่หมุนตามยาม ประตู 8 บาน (八门) ที่บอกสภาพของเรื่องราว และ เทพ 8 องค์ (八神) ที่บอกอิทธิพลแฝง เลขผังมี 18 แบบ (หยางตุ้น 9 อินตุ้น 9) เปลี่ยนตามสารทฤดู 24 ช่วง ช่วงละ 3 รอบ (ต้น กลาง ปลาย)
ใช้ทำอะไรได้
ฉีเหมินแบบยามใช้เลือกทิศและเวลาสำหรับเรื่องสำคัญ เช่น ออกเดินทาง เจรจา สัมภาษณ์งาน เปิดร้าน หรือทวงหนี้ หลักคือเลือกวังที่มีประตูมงคล (开 休 生) ดาวมงคล เทพมงคล และไม่ว่าง แล้วมุ่งหน้าไปทิศนั้นในยามนั้น ผังเปลี่ยนทุก 2 ชั่วโมง จึงเลือกเวลาและทิศให้สอดคล้องกันได้
ความต่างของสำนัก
การหาเลขผังมีสองวิธีหลัก คือ แยกเติม (拆补法) ที่ใช้วันเจี่ยหรือจี่หัวรอบตัดสินต้น กลาง ปลายรอบ และ เติมเดือน (置闰法) ที่ปรับให้หัวรอบตรงกับวันสารทฤดู ส่วนการวางผังมีแบบหมุนวง (转盘) ที่นิยมที่สุดในปัจจุบัน และแบบบินดาว (飞盘) โปรแกรมนี้ใช้แยกเติมกับหมุนวงและแสดงที่มาทุกขั้น
อ่านเพิ่มเติม: เสี่ยงทายอี้จิง · ปาจื้อสี่เสา